De plaatstelijke stadhouders
De familie Merckelbach was tientallen jaren lang als plaatselijke stadhouders eerst in dienst van de Van Waldecks en later van de Van Plettenbergs.
Sinds 1764 woonde Adolfus Merckelbach op kasteel Wittem. Zijn zoon, notaris en burgemeerster Simon Merckelbach kocht voor 80.000 daalders het kasteel en landerijen van de Franse overheid.
Simon Merckelbach en vooral zijn zoon Jan Mathys - vrederechter, burgemeester en grootgrondbezitter- restaureerden kasteel Wittem en brachten het daarmee in de neogotische staat zoals we het kasteel nu kennen.
Jan Mathys Merckelbach (1792-1838) liet ook het park rondom het kasteel aanleggen.
Tegen de achtergrond van innige contacten met de Akense fabrikanten Monnheim, Gianni en Heusch brachten de nazaten van Jan Mathys het tot grote welstand. De Merckelbachs vonden ook hun weg naar het (Nederlandse) openbare bestuur.
De nazaten van Jan Mathys hielden het kasteel en de landerijen tot 1956 in hun bezit.
In 1968 kocht de Valkenburger Peter Ritzen het kasteel, liet het opknappen en vestigde er een restaurant. In 2009 verkocht Ritzen het kasteel en daarmee kwam het kasteel weer in particuliere handen.